Pantone là gì và màu của năm Pantone được chọn như thế nào

Pantone là hệ thống đánh số màu chuẩn được dùng rộng rãi nhất thế giới trong in ấn, thiết kế, thời trang, giúp một màu được pha giống nhau dù in ở Hà Nội hay New York. Từ năm 2000, công ty Pantone mỗi năm công bố một "Màu của năm", bắt đầu với Cerulean (xanh da trời), và gần đây là Viva Magenta (2023), Peach Fuzz (2024), Mocha Mousse (2025). Màu của năm là một hoạt động dự báo xu hướng và tiếp thị, có ảnh hưởng lớn tới thời trang, nội thất, nhưng không phải một "quy luật" thẩm mỹ.

Pantone ra đời như thế nào

Pantone khởi đầu là một công ty in nhỏ ở New Jersey (Mỹ) chuyên in thẻ màu cho các hãng mỹ phẩm. Năm 1962, Lawrence Herbert, một nhân viên trẻ có bằng hoá học, mua lại công ty. Ông nhận ra vấn đề lớn của ngành in: mỗi hãng mực, mỗi nhà in pha màu một kiểu, khách hàng khó mô tả chính xác màu mình muốn. Năm 1963, Herbert giới thiệu Hệ thống Đối chiếu Màu Pantone (Pantone Matching System), một quyển mẫu với các màu được đánh số, kèm công thức pha từ một bộ mực cơ bản. Chỉ cần nói "Pantone 186 C", nhà in ở bất kỳ đâu đều biết đó là sắc đỏ nào.

Cách đọc mã Pantone

Cùng một mã nhưng in trên giấy tráng phủ và giấy không tráng phủ trông khác nhau, vì giấy không tráng phủ thấm mực, màu trầm hơn. Vì vậy quyển mẫu Pantone in sẵn cả hai phiên bản để đối chiếu.

Màu của năm: danh sách gần đây

Danh sách tính tới màu của năm 2025. Pantone thường công bố màu cho năm sau vào đầu tháng 12; muốn biết màu mới nhất nên xem trực tiếp trang chính thức của Pantone.

Màu của năm được chọn thế nào

Theo Pantone, màu của năm do nhóm chuyên gia của Viện Màu Pantone chọn sau khi khảo sát xu hướng trong thời trang, nghệ thuật, phim ảnh, du lịch, công nghệ, và "tâm trạng" của xã hội. Mỗi màu đi kèm một câu chuyện: Classic Blue 2020 gợi sự ổn định, Peach Fuzz 2024 gợi sự dịu dàng, quan tâm. Người ngoài không biết chính xác quy trình, và nhiều nhà phê bình chỉ ra rằng Màu của năm vừa là dự báo vừa là một chiến dịch tiếp thị tự tạo xu hướng: khi hàng loạt thương hiệu cùng ra sản phẩm theo màu đó, nó trở thành xu hướng thật.

Có nên chạy theo màu của năm

• Có ích nếu bạn làm thời trang, bán hàng, thiết kế bao bì: biết màu của năm giúp đón đầu thị hiếu, có tài liệu tham khảo phối màu sẵn.
• Không cần thiết với lựa chọn lâu dài như sơn nhà, nội thất đắt tiền: màu của năm thay đổi mỗi năm, còn bức tường nhà bạn sẽ ở đó nhiều năm.
• Nên kết hợp với điều kiện thực tế: khí hậu, ánh sáng, văn hoá. Một màu được ưa chuộng ở châu Âu mùa đông chưa chắc hợp với căn nhà nóng ẩm ở Việt Nam.

Pantone và quyền sở hữu màu

Hệ thống Pantone là tài sản thương mại; quyển mẫu màu và thư viện số có bản quyền và phải mua. Năm 2022, việc thay đổi chính sách cấp phép khiến một số phần mềm thiết kế phổ biến không còn tích hợp miễn phí thư viện màu Pantone, gây tranh luận trong giới thiết kế. Câu chuyện này, cùng với vụ tranh cãi về Vantablack (xem bài những màu mới), đặt ra câu hỏi thú vị: liệu có nên "sở hữu" một màu không. Về pháp lý, một số thương hiệu đã đăng ký được màu sắc đặc trưng gắn với sản phẩm của họ ở một số nước, nhưng điều kiện rất chặt chẽ.

Góc nhìn hôm nay: dùng Pantone đúng chỗ

Doanh nghiệp nhỏ muốn màu logo in đồng nhất trên danh thiếp, biển hiệu, áo đồng phục nên chọn một mã Pantone cho màu chính, kèm mã CMYK và HEX tương đương để dùng cho in thường và màn hình. Khi đặt in, đưa mã Pantone cho nhà in và xin bản in thử. Người yêu màu sắc có thể xem lại toàn bộ danh sách Màu của năm trên trang Pantone để thấy thị hiếu thay đổi ra sao qua hơn hai thập kỷ.