Tông da (undertone) là sắc nền dưới bề mặt làn da, thường chia thành ba nhóm: ấm (ánh vàng, đào, ô liu), lạnh (ánh hồng, đỏ, xanh) và trung tính. Khác với màu da sáng hay ngăm, tông da không đổi khi rám nắng. Người tông ấm thường hợp các màu đất, cam san hô, vàng mù tạt, xanh rêu; người tông lạnh thường hợp xanh lam, tím, hồng lạnh, xám bạc. Đây là gợi ý để chọn màu áo, son, trang sức dễ hơn, không phải quy tắc cấm đoán.
Màu da và tông da khác nhau thế nào
Màu da (skin tone) là độ sáng tối của làn da: trắng, sáng, trung bình, ngăm, đậm. Nó thay đổi theo nắng, theo mùa. Tông da (undertone) là sắc nền bên dưới, do sự kết hợp của các sắc tố như melanin, carotenoid và màu của mạch máu dưới da. Hai người cùng làn da sáng có thể một người ánh vàng, một người ánh hồng; hai người cùng ngăm có thể một người ánh đỏ, một người ánh ô liu. Người Việt Nam rất đa dạng về tông da, không phải ai cũng "da vàng" như cách nói chung.
Cách tự đoán tông da
Không có phép thử nào hoàn hảo, nhưng kết hợp vài cách sẽ cho câu trả lời khá tin cậy. Làm dưới ánh sáng tự nhiên ban ngày, không trang điểm:
| Phép thử | Tông ấm | Tông lạnh | Trung tính |
|---|---|---|---|
| Màu mạch máu ở cổ tay | Ngả xanh lục | Ngả xanh lam, tím | Khó phân biệt |
| Trang sức | Vàng (kim loại) làm da sáng hơn | Bạc làm da sáng hơn | Cả hai đều hợp |
| Tờ giấy trắng cạnh mặt | Da trông vàng, đào | Da trông hồng, đỏ | Không ngả rõ |
| Khi ra nắng | Dễ rám nâu | Dễ đỏ, cháy nắng | Tuỳ người |
| Áo trắng tinh hay trắng kem | Trắng kem hợp hơn | Trắng tinh hợp hơn | Cả hai |
Phép thử màu mạch máu khá phổ biến nhưng kém chính xác với người da ngăm hoặc dưới ánh đèn. Phép thử trang sức và giấy trắng thường dễ dùng hơn. Nếu kết quả lẫn lộn, có thể bạn thuộc tông trung tính, nhóm may mắn hợp với nhiều màu.
Gợi ý màu theo tông da
| Tông | Màu thường hợp | Màu nên thử cẩn thận |
|---|---|---|
| Ấm | Vàng mù tạt, cam san hô, đỏ gạch, xanh rêu, ô liu, nâu, be, kem, trắng ngà | Xanh lam lạnh, hồng tím lạnh, xám bạc, trắng tinh |
| Lạnh | Xanh lam, xanh navy, tím, hồng lạnh, đỏ rượu vang, xanh ngọc lục bảo, xám, trắng tinh | Cam, vàng ấm, nâu vàng, be vàng |
| Trung tính | Hầu hết các màu ở độ bão hoà vừa phải, xanh mòng két, hồng đất, xám ấm | Những màu quá rực hoặc quá nhợt |
"Nên thử cẩn thận" không có nghĩa là cấm. Nếu bạn yêu một màu không thuộc nhóm hợp, có thể mặc nó ở phần xa mặt (quần, chân váy, giày), hoặc chọn phiên bản ấm hơn hay lạnh hơn của màu đó. Ví dụ người tông ấm muốn mặc xanh lam có thể chọn xanh lam ngả lục (xanh mòng két) thay vì xanh lam ngả tím.
Phân tích màu theo mùa: hữu ích nhưng không phải khoa học
Năm 1980, cuốn sách Color Me Beautiful của Carole Jackson phổ biến khắp thế giới phương pháp chia người theo bốn "mùa": Xuân, Hạ, Thu, Đông, dựa trên tông da, màu tóc và màu mắt. Về sau, các chuyên gia mở rộng thành 12 hay 16 nhóm. Ở Việt Nam, Hàn Quốc và nhiều nước châu Á, dịch vụ "phân tích màu cá nhân" gần đây rất được ưa chuộng.
Phương pháp này có thể giúp một số người chọn màu tự tin hơn, nhưng nên nhớ: nó là một hệ thống thẩm mỹ, không phải kết luận khoa học được kiểm chứng chặt chẽ. Các chuyên gia khác nhau có thể xếp cùng một người vào những mùa khác nhau. Không nên chi quá nhiều tiền hay vứt bỏ những món đồ mình yêu thích chỉ vì một lần phân tích.
Màu áo và ánh sáng
Màu áo hợp hay không còn phụ thuộc vào ánh sáng nơi bạn thường xuất hiện. Dưới đèn vàng ấm của nhà hàng, tông ấm nổi lên; dưới đèn văn phòng trắng lạnh, tông lạnh sáng sủa hơn. Ảnh chụp điện thoại cũng có thể làm lệch màu da. Vì vậy, khi thử áo, nên nhìn dưới ánh sáng tự nhiên gần cửa sổ, và nếu mua áo cho một dịp cụ thể, tưởng tượng ánh sáng của dịp đó. Bài về ánh đèn làm đổi màu đồ vật trong danh mục này kể thêm.
Trang điểm và tông da
Tông da quan trọng nhất khi chọn kem nền, phấn: chọn sai tông dễ khiến mặt trông xám, vàng hoặc hồng lệch so với cổ. Nên thử kem nền ở đường viền hàm, dưới ánh sáng tự nhiên. Với son môi, người tông ấm thường hợp son cam, đỏ gạch, nâu ấm; người tông lạnh hợp son hồng lạnh, đỏ rượu, đỏ ngả xanh. Nếu da có vấn đề như kích ứng, mẩn đỏ, nên hỏi bác sĩ da liễu trước khi thử mỹ phẩm mới.
Góc nhìn hôm nay: thử với gương và áo có sẵn
Cách thực tế nhất: lấy vài chiếc áo hoặc khăn có màu khác nhau trong nhà, lần lượt áp sát mặt trước gương gần cửa sổ, chụp ảnh không filter. So sánh ảnh: màu nào làm da trông tươi, mắt sáng, quầng thâm mờ đi; màu nào làm da xỉn, mệt mỏi. Ghi lại kết quả và dùng làm "bảng màu cá nhân" khi mua sắm. Đây là cách miễn phí mà hiệu quả không kém nhiều dịch vụ trả tiền.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết mình tông da ấm hay lạnh?
Thử dưới ánh sáng tự nhiên: nếu trang sức vàng làm da sáng hơn, da trông vàng đào cạnh giấy trắng, bạn có thể tông ấm. Nếu trang sức bạc hợp hơn, da trông hồng, bạn có thể tông lạnh.
Tông da ấm hợp với màu gì?
Thường hợp vàng mù tạt, cam san hô, đỏ gạch, xanh rêu, ô liu, nâu, be, kem và trắng ngà.
Tông da lạnh hợp với màu gì?
Thường hợp xanh lam, xanh navy, tím, hồng lạnh, đỏ rượu vang, xanh ngọc lục bảo, xám và trắng tinh.
Phân tích màu theo mùa có chính xác không?
Đó là hệ thống thẩm mỹ hữu ích cho một số người, nhưng không phải khoa học được kiểm chứng chặt chẽ. Các chuyên gia khác nhau có thể cho kết quả khác nhau.