Chọn màu sơn nhà đúng cần ba bước: thử mẫu lớn trên chính bức tường cần sơn, xem mẫu vào nhiều giờ trong ngày (sáng, trưa, tối có đèn), và cân nhắc ánh sáng, diện tích, hướng nhà. Màu sơn lên tường thường trông đậm hơn mẫu nhỏ trong cửa hàng, vì màu phủ cả tầm nhìn và hắt qua lại giữa các bức tường. Ở khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, màu sáng cho tường ngoài giúp nhà bớt hấp nhiệt, còn trong nhà nên ưu tiên sơn chống ẩm mốc cho phòng tắm, bếp.
Vì sao màu trên tường khác màu trên mẫu
- Diện tích: một ô màu nhỏ cỡ đầu ngón tay trên bảng mẫu nằm giữa nền trắng, nên trông nhạt hơn. Khi sơn kín cả bức tường, màu chiếm toàn tầm nhìn và trông đậm, rực hơn rõ rệt.
- Ánh sáng hắt qua lại: trong một căn phòng, các bức tường cùng màu hắt ánh sáng cho nhau, làm màu càng đậm lên. Trần, sàn, đồ đạc cũng phản chiếu màu lên tường.
- Nguồn sáng: đèn vàng ấm làm màu ấm nổi lên, màu lạnh xỉn đi; đèn trắng lạnh làm ngược lại. Ánh sáng tự nhiên buổi sáng, trưa, chiều cũng khác nhau.
- Bề mặt: sơn bóng phản chiếu nhiều hơn, màu trông sáng và rõ hơn; sơn mờ (mịn) cho màu trầm, sâu hơn.
Bài về ảo giác màu sắc và hằng định màu giải thích thêm vì sao cùng một màu trông khác nhau tuỳ hoàn cảnh.
Thử mẫu đúng cách
- Chọn hai, ba màu ứng viên, mua lượng nhỏ hoặc xin mẫu dán lớn (cỡ khổ giấy A4 trở lên).
- Sơn mẫu lên tấm bìa trắng hoặc trực tiếp lên vài chỗ trên tường: gần cửa sổ, góc tối, cạnh trần.
- Quan sát vào buổi sáng, buổi trưa, chiều tà và buổi tối khi bật đèn.
- Đặt cạnh đồ nội thất chính (sofa, sàn gỗ, rèm) để xem chúng hợp nhau không.
- Để ít nhất hai, ba ngày rồi mới quyết, vì cảm nhận ban đầu hay thay đổi.
Hướng nhà, ánh sáng và chọn tông màu
| Tình huống | Gợi ý thường gặp | Lý do |
|---|---|---|
| Phòng nhận nắng chiều mạnh (hướng tây) | Tông lạnh hoặc trung tính sáng | Nắng chiều vàng cam đã ấm, tường ấm sẽ càng nóng mắt |
| Phòng ít nắng, thiếu sáng | Màu sáng, tông ấm nhẹ | Giúp phòng sáng và ấm cúng hơn |
| Phòng nhỏ | Màu sáng, trần sáng hơn tường | Tạo cảm giác rộng, thoáng |
| Phòng rộng, trần cao | Có thể dùng màu đậm cho một bức tường nhấn | Tạo điểm nhấn, giảm cảm giác trống |
| Tường ngoài nhà | Màu sáng, bền màu | Phản xạ nắng, bớt nóng; màu đậm dễ bạc dưới nắng gắt |
Đây là gợi ý chung, không phải quy tắc cứng. Sở thích của người sống trong nhà vẫn là điều quan trọng nhất.
Chỉ số phản xạ ánh sáng: con số nên hỏi
Nhiều hãng sơn ghi trên bảng màu chỉ số phản xạ ánh sáng (thường viết tắt LRV), thang từ 0 (đen, hấp thụ hết) tới 100 (trắng lý tưởng, phản xạ hết). Màu LRV cao giúp phòng sáng hơn, tường ngoài mát hơn. Màu LRV thấp làm phòng tối, ấm cúng hơn nhưng cần nhiều đèn hơn. Khi phân vân giữa hai màu na ná nhau, hỏi chỉ số này giúp quyết định khách quan hơn.
Màu tường ngoài và khí hậu nóng
Tường và mái màu tối hấp thụ nhiều nhiệt từ ánh nắng, làm nóng không gian bên trong và tốn điện làm mát hơn. Tường màu sáng phản xạ phần lớn ánh nắng. Ngoài ra, các chất màu đậm thường bạc màu nhanh hơn dưới tia nắng mạnh ở nước nhiệt đới, khiến mặt tiền nhanh cũ. Đó là một lý do thực tế khiến nhà ở vùng nóng thường sơn màu sáng: trắng, kem, vàng nhạt, xám nhạt. Một số loại sơn phản xạ nhiệt được quảng cáo giúp giảm nhiệt độ; nên xem thông số thử nghiệm từ nhà sản xuất uy tín thay vì chỉ tin lời quảng cáo.
Độ bóng sơn và nơi dùng
| Loại bề mặt | Đặc điểm | Nơi hay dùng |
|---|---|---|
| Mờ (mịn) | Che khuyết điểm tường tốt, màu trầm, khó lau chùi hơn | Phòng khách, phòng ngủ, trần |
| Bán bóng (bóng mờ) | Cân bằng giữa đẹp và dễ lau | Phòng khách, hành lang, phòng trẻ |
| Bóng | Dễ lau chùi, chịu ẩm tốt hơn, lộ khuyết điểm tường | Bếp, phòng tắm, cửa gỗ, lan can |
Ở Việt Nam, mùa nồm ở miền Bắc khiến tường dễ đọng nước, ẩm mốc. Cho phòng tắm, bếp, tầng trệt ẩm thấp, nên chọn sơn có khả năng chống nấm mốc và sơn lót chống thấm phù hợp, theo tư vấn của thợ có kinh nghiệm.
Những lỗi chọn màu hay gặp
- Chọn màu theo ảnh trên mạng hoặc màn hình điện thoại, không thử mẫu thật.
- Mỗi phòng một màu rực khác nhau, cả nhà thiếu liên kết.
- Sơn trần tối hơn tường khiến phòng thấp và bí.
- Chọn màu quá "mốt", vài năm đã thấy lỗi thời.
- Quên tính tới màu sàn, màu đồ gỗ có sẵn.
Góc nhìn hôm nay: chọn màu với tâm thế thử nghiệm
Sơn là thứ có thể làm lại, nhưng tốn công và tiền. Dành vài ngày thử mẫu luôn rẻ hơn sơn lại cả căn phòng. Nếu phân vân, chọn một bảng màu trung tính cho tường lớn và đưa màu bạn yêu thích vào qua đồ trang trí, gối, tranh, cây xanh, thứ dễ thay đổi hơn. Bài về quy tắc phối màu 60-30-10 trong danh mục này giúp bạn phân bổ màu hợp lý. Khi thuê thợ, trao đổi rõ mã màu, loại sơn, độ bóng và xin xem mẫu sơn thử trên tường trước khi sơn toàn bộ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao sơn lên tường màu đậm hơn mẫu?
Vì màu sơn kín cả bức tường chiếm toàn tầm nhìn, các bức tường cùng màu hắt ánh sáng cho nhau, nên trông đậm và rực hơn ô mẫu nhỏ nằm giữa nền trắng.
Nên thử mẫu màu sơn thế nào?
Sơn mẫu lớn cỡ A4 trở lên lên vài chỗ trên chính bức tường, quan sát vào sáng, trưa, chiều và tối khi bật đèn, trong vài ngày trước khi quyết định.
Tường ngoài nhà nên sơn màu gì cho mát?
Màu sáng như trắng, kem, vàng nhạt, xám nhạt phản xạ ánh nắng tốt hơn, giúp nhà bớt hấp nhiệt và ít bạc màu hơn màu đậm dưới nắng gắt.
Chỉ số LRV của sơn là gì?
Là chỉ số phản xạ ánh sáng, từ 0 (đen) tới 100 (trắng). LRV cao giúp phòng sáng hơn và tường mát hơn, LRV thấp làm phòng tối và ấm cúng hơn.